The Department of Fundamental Art History Research comprises sections that are responsible for the creation of lexicographical and catalogue compendiums of fundamental importance for art history research and numerous associated disciplines. Furthermore, the sections function as publicly accessible scientific information centres. The Department is responsible for the collection of documentation pertaining to 20th- and 21st-century architecture, in addition to conducting research on wooden architecture within the former Polish–Lithuanian Commonwealth, the history of Polish bell foundry, along with individual research projects that encompass the history of Polish and international art.
The Department is headed by Marcin Zgliński, PhD.
- Catalogue of Art Monuments in Poland
-
The research unit consists of a specialized team of art historians, based in Warsaw and at the Institute’s branch in Cracow. It was founded with the purpose of preparing and producing one of the Institute of Art of the Polish Academy of Sciences' most prominent publication series, which has been issued continuously since 1951. The series' conceptual framework, the level of detail in the material presented and the richness of its illustrations render it unique in the European context. It encompasses a wide range of subjects, including architecture, painting, sculpture, decorative arts, and both sacred and secular art. Additionally, the volumes also include monuments of a vernacular character. Each volume provides a comprehensive overview of the artistic culture of specific regions. The series forms the basis for both thematic and synthetic research in the field of art history and its associated disciplines. The volumes of the Catalogue of Art Monuments in Poland (KZSP) represent a valuable resource for scholars, heritage and conservation officers, as well as museum professionals. Furthermore, they function as a foundational teaching resource in the domain of art history.
Warsaw team: Katarzyna Kolendo-Korczak PhD, Jan Nowicki PhD, Anna Oleńska PhD, Prof. Zbigniew Michalczyk, Marcin Zgliński PhD (Editor-in-Chief).
Cracow team: Paweł Dettloff PhD, Dagny Nestorow PhD, Rafał Nestorow PhD. - Documentation of Wooden Architecture
-
Pracownia Architektury Drewnianej została powołana przez prof. Michała Walickiego w 1962 r. jako Dokumentacja Drewnianej Architektury Sakralnej w Polsce. Od początku do 2002 r. kierował nią prof. Ryszard Brykowski, w 1982 r. do zespołu dołączyła Grażyna Ruszczyk. Dokumentacją były objęte zarówno zabytki zachowane, jak i niezachowane. Początkowo, z uwagi na zagrożenie drewnianych obiektów, prace koncentrowały się wokół najstarszych kościołów i cerkwi, zbudowanych do połowy XVI wieku. W kolejnych latach prace badawcze dotyczyły również obiektów powstałych do XX wieku włącznie, wraz z zabytkami architektury świeckiej, w tym drewnianej zabudowy uzdrowiskowej.
Głównym wydawnictwem Pracowni jest Inwentarz drewnianej architektury kościelnej w Polsce. Dotychczas ukazały się następujące tomy:
- Zeszyt 1 a. Kościoły w Małopolsce XV wieku (Mogiła Olbierzowice, Zborówek), opracował Ryszard Brykowski, Wrocław, Warszawa, Kraków 1983;
- Zesztyt 7. Kościoły na Mazowszu XVI wieku (Białynin, Bukówno, Długa Kościelna, Janisławice), opracowała Wanda Chmielak Załęska, Wrocław, Warszawa, Kraków 1985;
- Zeszyt 4 a. Kościoły w Wielkopolsce XVI wieku (Blizanów, Domachowo, Graboszewo, Kłodawa, Koźmin, Nowa Wieś Królewska, Ołobok, Rzgów, Wierzenica) opracował Mateusz Pawlaczyk, Wrocław, Warszawa, Kraków 1985;
- Zeszyt 4 b. Kościoły w Wielkopolsce XVI wieku (Dzietrzniki Gaszyn, Grębień, Jaworzno, Kadłub, Łaszew, Łyskornia, Ochędzyn, Popowice, Wierzbie, Wiktorów), opracowali Ryszard Brykowski, Grażyna Ruszczyk, Warszawa 1993;
- Grażyna Ruszczyk, Zeszyt 2 a, Kościoły na Śląsku z XV i początku XVI w. (Bojszów, Gliwice, Księży Las, Łaziska, Łącza, Poniszowice), Warszawa 2012, Instytut Sztuki PAN, 258 s. (badania dendrochronologiczne Aleksander Konieczny).
W 2024 rozpoczęły się prace nad kolejnym tomem Inwentarza, poświęconym szesnastowiecznym drewnianym kościołom pogranicza śląsko-małopolskiego. - Dictionary of Polish and Foreign Artists Working in Poland
-
The research team comprises art historians who specialise in biographical studies. To date, eleven volumes have been published, covering the biographies of artists who were active in the historical territories of the former Polish–Lithuanian Commonwealth until 1966. This cut-off date was adopted when the Dictionary was first conceived, and it has been decided that this should be maintained in order to ensure the series' coherence. The Dictionary is a unique work, with its exhaustive biographical entries drawing upon an extensive body of literature and archival materials. The project’s scope encompasses the documentation of both celebrated artists and individuals whose existence was previously undocumented. As well as the largest group of individuals identifying as Polish, the Dictionary also includes Germans, Jews, Ukrainians, Belarusians, Italians and occasionally French, Dutch and Swiss artists, as well as artists born in the Duchy of Courland (present-day Latvia). Furthermore, artists from Gdańsk have been included more extensively, including those active after the Second Partition of the Commonwealth (1793). The project’s task is to prepare biographical entries for subsequent volumes based on available literature, archival sources and the extensive collection of materials concerning individual artists, gathered by the research team in their repository at the Institute. The team is responsible for the oversight of the entire process, from deciding which artists to include in the Dictionary to conducting research, writing entries (which are often as extensive as biographical articles) and final editing. While we do not prepare entries for architects, we do include those who also worked as painters, graphic artists or sculptors. The current focus of our research is Volume XII of the Dictionary.
- 20th and 21st Century Visual Arts Documentation Section
-
Pracownia archiwizuje i udostępnia materiały dotyczące działających w Polsce po 1945 r artystek i artystów oraz organizowanych w tym okresie wystaw polskich za granicą. Zbiór obejmuje ponad 35 tysięcy teczek indywidualnych twórców, a także galerii, grup artystycznych oraz najważniejszych wystaw i wydarzeń w świecie sztuki. Podstawę dokumentacji stanowią wycinki prasowe, gromadzone systematycznie od 1945 r., a także katalogi, zaproszenia, ankiety (m.in. Kwestionariusz dla plastyków polskich rejestrujących się w 1945 w Wydziale Kultury i Sztuki Zarządu Miejskiego w Warszawie), zdjęcia i rękopisy.
W Pracowni powstają tomy serii Polskie życie artystyczne w latach 1944-1960.
Zespół: dr Karolina Łabowicz-Dymanus (kierowniczka Pracowni), mgr Anna Marcinowska, dr hab. Anna Wierzbicka, prof. IS PAN, dr Anna Wiszniewska
Zbiory udostępniane są na miejscu, we wtorki, środy i czwartki, w godzinach 10-14:30. Konieczne jest wcześniejsze umówienie: sztuka.wizualna@ispan.pl
- 20th and 21st Century Architecture Documentation Section
-
Pracownia Dokumentacji Architektury XX i XXI wieku powstała w 2022 roku. Gromadzi materiały dotyczące współczesnych architektek i architektów oraz współtworzy sieć z innymi pracowniami Instytutu Sztuki w celu stworzenia spójnego archiwum poświęconego zagadnieniom architektury i opracowywania rozproszonych dotychczas materiałów. Współpracuje z Pracownią Fotografii i Rysunków Pomiarowych oraz Zbiorami Specjalnymi.
W zbiorach pracowni znajduje się maszynopis niepublikowanego "Leksykonu architektów i budowniczych Polaków oraz cudzoziemców w Polsce działających" Andrzeja Leonarda Nitscha (1988), zbiór nekrologów oraz notatki i wycinki prasowe ze zbiorów prof. Andrzeja K. Olszewskiego. Trwają prace nad digitalizacją archiwum członków grupy Praesens przechowywanego w zbiorach prywatnych, które po zakończeniu prac będzie opublikowane w otwartym dostępie.Zespół pracowni: dr Katarzyna Uchowicz i prof. dr hab. Małgorzata Omilanowska
- Campanology Section
-
The Campanology Research Lab The lab was established in 2021 based on in the Memorandum, which was developed and adopted at an international meeting of campanologists from Poland and neighbouring countries in 2017. The Memorandum outlined the possibilities, requirements and ideas for activities for researchers of bell culture and bell founding in the broadest sense. One of the recommendations was that comprehensive, permanent research into bells in the territory of the present Poland and former Polish-Lithuanian Commonwealth should be initiated and conducted. This research includes: The Corpus Campanarum Poloniae, which represents a centralised database of Polish bells that have been preserved and are known from archival materials, and a series of publications entitled Materials for the History of Bell Founding in Poland, which are preparatory work for a Dictionary of Bell Founders Operating in the Territory of the Former and Present-Day Republic of Poland. The current project entitled 'Losses of bells from World War I in the Austro-Hungarian partition 1915–1921' (2023-2026) is a government-funded grant through National Programme for the Development of Humanities (NPRH).
