Pan niewolnik. Męski masochizm w performance okresu PRL-u
Natalia Kaliś
Dysertacje doktorskie Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk, pod red. Joanny M. Sosnowskiej, t. XI pod red. Dariusza Konstantynowa, Warszawa 2018
NAKŁAD WYCZERPANY
Pobierz PDF
"Pan niewolnik" jest pierwszym problemowym ujęciem polskiego performansu masochistycznego. Odpowiada na pytania pojawiające się wobec wystąpień w których performer uprzedmiotawia się, kaleczy lub w inny sposób wyrządza sobie krzywdę. Działania te najczęściej są odrzucane przez odbiorców, nierozumiane lub bagatelizowane. Dlaczego tak się dzieje i jaka relacja tworzy się pomiędzy performerem a odbiorcą performansu? Żeby zobaczyć jakie mechanizmy rządzą masochistycznym spektaklem autorka zwróciła się do źródła, rekonstruując życie i twórczość Leopolda von Sacher Masocha i Wandy von Sacher Masoch. Następnie zarysowała zmiany jakie dokonywały się na scenie życia społecznego i w polu performance lat 80. w Polsce. W tej dekadzie miała miejsce większość masochistycznych wystąpień, które poddane zostały dogłębnej analizie w kolejnej części książki. W tym czasie, jak ironicznie pisał Major Fydrych: elity poszukiwały rozwiązania zagadki "czym jest wolność"? Masochizm jest jedną z ciekawszych odpowiedzi na poczucie zniewolenia. Odpowiadając na pytania o znaczenie masochistycznych działań, zarówno dla ich twórców jak i odbiorców, książka otwiera pole do dyskusji i kolejnych interpretacji.
