Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. VIII, zeszyt 19, Kock i okolice

Tom Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce nietypowy, bo poświęcony jedynie zabytkom niewielkiego obszaru – okolic Kocka. Teren ten nie został objęty akcją inwentaryzacyjną prowadzoną w latach pięćdziesiątych XX w. Gmina Kock do 1975 r. wchodziła w skład powiatu radzyńskiego województwa lubelskiego, a po reformie administracyjnej z 1999 r. została włączona do powiatu lubartowskiego tegoż województwa. Z tej przyczyny nie znalazła się w wydanym w 1976 r. Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce Dawny powiat lubartowski (opr. R. Brykowski, t. VIII, z. 11), ani w opublikowanym w 2019 r. tomie Powiat radzyński. Niniejszy tom, rezultat pełnej inwentaryzacji, dokumentacji i opracowania, przeprowadzonych od podstaw, stanowi więc konieczne dopełnienie omówienia zabytkowego dziedzictwa tego terenu. Podobnie jak w wydanych w ostatnich latach tomach poświęconych powiatom województwa podlaskiego, znacznie rozszerzyliśmy tak chronologiczne, jak i typologiczne kryteria selekcji obiektów. Podstawą dla początkowego wyboru materiału były spisy Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków oraz gminna ewidencja zabytków, w trakcie prac udało się natomiast odkryć i zidentyfikować kolejne obiekty. Najcenniejszym wydaje się odkrycie osiemnastowiecznych malowideł ściennych w typie groteski w pomieszczeniu pod mostem pałacowym, nieodnotowanych w materiałach urzędu konserwatorskiego. Autorzy tomu starali się przedstawić (także w albumie ilustracyjnym, ukazującym stan aktualny oraz archiwalny) elementy charakterystyczne dla pejzażu kulturowego terenu, jak np. architektura przemysłowa, związana przede wszystkim z lokalnymi majątkami ziemskimi, czy aleje łączące folwarki należące niegdyś do dóbr kockich. Zdecydowano ponadto po raz pierwszy w Katalogu Zabytków uzupełnić wstęp o pełen aparat naukowy w postaci przypisów bibliograficznych.