Harmonogram zjazdów w roku akademickim 2026/2027
TRYB STACJONARNY
Instytut sztuki PAN, ul. Długa 28, I piętro, sala 16
| I semestr | II semestr |
| 10‒11 października | 6–7 marca |
| 24–25 października | 20–21 marca |
| 14–15 listopada | 17–18 kwietnia |
| 12–13 grudnia | 15–16 maja |
| 16–17 stycznia | 5–6 czerwca |
| 20–21 lutego | 19 czerwca EGZAMIN |
Prowadząca specjalizację: dr Marta Ziętkiewicz (IS PAN)
Zajęcia odbywają się w siedzibie Instytutu Sztuki PAN na ul. Długiej 28 w Warszawie, w soboty i w niedziele zjazdowe w godzinach od 10:00 do 17:15, I piętro, sala 16. W ramach studiów organizowane są wspólne wyjścia na wystawy połączone z oprowadzaniem kuratorskim oraz warsztaty poza siedzibą IS PAN.
Ważne: 24 października 2026 roku (sobota) przewidziana jest całodniowa wycieczka do Krakowa, do Muzeum Fotografii: będziemy rozmawiać m.in. o strategii i planach na przyszłość muzeum fotografii, obejrzymy wystawę poświęconą wczesnej twórczości Zofii Kulik i zapoznamy się z kuratorskim projektem partycypacyjnym związanym z artystką.
Dla kogo studia?
Zapraszamy wszystkich, którzy interesują się sztuką i fotografią, chcą pogłębić swoją wiedzę oraz aktywnie i świadomie uczestniczyć we współczesnej kulturze wizualnej! Studia przeznaczone są także dla osób, które w swojej pracy zawodowej (np. archiwa, biblioteki, uczelnie, muzea) stykają się na co dzień z fotografią i chciałyby poszerzyć i usystematyzować swoją wiedzę na jej temat, a także dla edukatorów pragnących poszerzyć swoje kompetencje. Celem zajęć jest przedstawienie różnorodnych praktyk fotograficznych (od fotografii artystycznej aż po fotografię rodzinną i tak zwane snap shoty) i zaproponowanie perspektyw badawczych mogących mieć zastosowanie w ich analizie. Będziemy szukać odpowiedzi na pytanie o miejsce fotografii w sztuce i kulturze, zarówno tej wysokiej, jak i popularnej, o jej rolę w społeczeństwie, zastanawiać się nad jej politycznymi powiązaniami. Zajęcia prowadzone są w przystępny sposób przez doświadczonych wykładowców akademickich, a także fotografów, kuratorów, muzealników oraz animatorów i popularyzatorów fotografii. Blisko współpracujemy m.in. z MuFO w Krakowie, Muzeum Narodowym w Warszawie i Fundacją Archeologia Fotografii.
Problematyka zajęć
Temat przewodni
Tematem przewodnim roku akademickiego 2026/2027 będzie miejsce fotografii na rynku sztuki. Będziemy dyskutować o tym, jakie kryteria musi spełniać fotografia, aby zostać uznaną za pełnoprawną dziedzinę twórczości artystycznej i znaleźć się w obiegu dzieł sztuki. Jak jest różnica między fotografikiem a artystą używającym medium fotografii? Jaką pozycję zajmuje ona na rynku sztuki? Kiedy świat sztuki zrozumiał jej potencjał? Zapoznamy się z najważniejszymi instytucjami kreującymi rynek fotografii: muzeami, galeriami, domami aukcyjnymi, targami, zarówno w kontekście międzynarodowym, jak i polskim. Poznamy główne trendy związane z rynkiem fotograficznymi i perspektywami jego rozwoju w przyszłości. Spotkamy się z przedstawicielami najważniejszych polskich galerii fotograficznych i kolekcjonerami, którzy opowiedzą nam o swoich doświadczeniach. W ramach obowiązkowej pracy zaliczeniowej będziemy prosić o przygotowanie autorskiej koncepcji stoiska galerii na targach fotografii, uwzględniającej zarówno spójną narrację kuratorską, jak i strategię zakupów prac fotograficznych w ramach z góry określonego budżetu.
Historia fotografii
Przez cały rok będziemy poznawać najważniejsze zagadnienia z historii fotografii, równolegle światowej i polskiej, najważniejszych twórców i ich dzieła. W tym roku szczególnie dużo uwagi poświęcimy miejscy fotografii we współczesnych praktykach artystycznych. Ponadto, w ramach wykładów monograficznych, będziemy pogłębiać wiedzę o zagadnienia wykraczające poza tak zwaną kanoniczną historię medium i omówimy najważniejsze zjawiska w fotografii w regionach zazwyczaj słabo obecnymi w polskich opracowaniach, na przykład w RPA, Korei i Japonii, ale także w Finlandii i na Litwie. Będziemy zastanawiać się nad relacjami fotografii z innymi dyscyplinami sztuki – malarstwem, literaturą, teatrem, filmem czy modą. Poszukamy odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób przemiany ekonomiczne, kulturowe, społeczne i polityczne znajdują swoje odbicie w fotografii, ale również w jaki sposób fotografia na te przemiany oddziałuje.
Przybliżymy również Państwu najważniejsze zagadnienia związane z historią i rozwojem technik fotograficznych, a na zajęciach warsztatowych prowadzonych w Muzeum Narodowym w Warszawie będą mogli się Państwo zapoznać „na żywo” z obiektami wykonanymi w najdawniejszych technikach czyli z dagerotypami, ambrotypami, ferrotypami, panotypami, które rzadko są prezentowane szerszej publiczności. Będziemy także mówić o nowszych wynalazkach, na przykład polaroidzie czy historii fotografii kolorowej, a także wyzwaniach i szansach, które dla medium stwarza AI.
Teoria i metodologia
W zrozumiałej i zwięzłej formie przedstawimy podstawową problematykę z zakresu metodologii i teorii badań nad fotografią. Na zajęciach mających charakter warsztatów będziemy prosić o wcześniejsze zapoznanie się wybranymi, najważniejszymi tekstami poświęconymi fotografii i metodologii badań nad medium (m.in. Walter Benjamin, John Berger, Elizabeth Edwards, John Szarkowski, Marianne Hirsch). Pozwoli to naszym studentom na bardziej świadomy odbiór i analizę fotografii, a w szerszym kontekście także współczesnej kultury wizualnej.
Muzeum i kolekcja
Spotkamy się z osobami, które zawodowo zajmują się opieką nad kolekcjami fotografii w różnych instytucjach kultury. Opowiedzą nam oni o zagadnieniach związanych z zarządzaniem takimi zbiorami, polityką budowy kolekcji oraz pozyskiwania dzieł. Będziemy zastanawiać się także na strategiami kuratorskimi i nad tym, co to znaczy zorganizować dobrą wystawę fotograficzną.
Spotkania z fotografią
Nasze studia to nie tylko wykłady! W ramach zajęć przewidujemy wspólne wyjścia na wystawy, wizyty w pracowniach oraz spotkania ze znanymi fotografami. Do tej pory odwiedzili nas m.in. Anna Brzezińska, Antonina Gugała, Tomasz Tomaszewski, Tadeusz Rolke, Chris Niedenthal, Paweł Żak, Tomek Sikora i Jan Skwara. W nadchodzącym roku przewidujemy również uczestnictwo w aukcji fotografii organizowanej przez dom aukcyjny DESA UNICUM.
Wykładowcy
Zajęcia poprowadzone są przez praktyków: historyków fotografii i uznanych badaczy kultury wizualnej, kuratorów, muzealników. W przyjaznej atmosferze podzielą się oni z Państwem swoim doświadczeniem zawodowym i metodami, które wykorzystują w swojej codziennej pracy. Zajęcia prowadzone w ramach naszych studiów dają wyjątkową okazję do bezpośredniego kontaktu z naszymi ekspertami. Współpracują z nami między innymi: prof. dr hab. Grażyna Kubica-Heller (UJ), dr hab. Maciej Szymanowicz (prof. UAM), dr Dominik Kuryłek (MuFo), dr Aleksandra Jatczak-Repeć (ASP), dr Witold Kanicki (Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu), dr Adam Mazur (Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu), dr Katarzyna Uchowicz (IS PAN), dr Marta Ziętkiewicz (IS PAN), dr Lech Lechowicz (PWSFTviT), Karolina Puchała-Rojek (Muzeum Warszawy), Katarzyna Mączewska (Muzeum Narodowe w Warszawie), Monika Szewczyk-Wittek, dr Katarzyna Sagatowska (Galeria JEDNOSTKA), Łukasz Gorczyca (Galeria RASTER), Karol Szymkowiak (Kolekcja Wrzesińska), dr Katarzyna Gębarowska (UMK), Iga Niewiadomska (IS PAN), dr Weronika Kobylińska (PWSFTviT), dr Dorota Łuczak (UAM) i inni.