Przejdź do treści

Materiały do historii ludwisarstwa w Polsce. Inwentaryzacja dzwonów kościelnych pochodzących z ziem I Rzeczypospolitej rekwirowanych przez władze austro-węgierskie w latach 1914-1923.

Czas trwania
-
Nr i instytucja finansująca

Umowa nr NPRH/DN/SP/507508/2021/11, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Logotyp programu NPRH

Budżet

794 804,80 PLN

Kierownik
dr Piotr Jamski

Celem projektu jest zgromadzenie, przebadanie i naukowe opracowanie archiwaliów dotyczących rekwizycji, ewakuacji, dokumentacji i rewindykacji dzwonów z obszaru dawnej Galicji Wschodniej w latach 1914-23, a następnie ich udostępnienie w formie publikacji drukowanej i cyfrowej. W czasie I wojny światowej przetapianie dzwonów w celu pozyskania surowca niezbędnego dla produkcji wojennej miało charakter systematycznych działań i doprowadziło do niszczenia wielowiekowego dorobku ludwisarstwa w całej Europie. Na terenie Galicji władze austro-węgierskie przeznaczyły na przetop ok. 8 tys. instrumentów. Jedynymi śladami ich istnienia są materiały historyczno-dokumentacyjne wytworzone w większości podczas koncentracji instrumentów, obecnie rozproszone na terenie Polski, Ukrainy, Słowacji, Austrii, Rosji i Niemiec. Scalenie i opracowanie tej unikatowej rejestracji, obejmującej szczegółowe opisy i dokumentację wizualną, przyczyni się do odtworzenia wartości historycznych znacznego zespołu zabytków. W wyniku realizacji projektu zostaną zlokalizowane, scalone i opracowane dotąd nieznane archiwalia z l. 1914-23 dotyczące rekwizycji i dokumentacji ok. 8 tys. dzwonów z obszaru dawnej Galicji Wsch. Będzie to kontynuacja i dopełnienie badań nad dzwonami ewakuowanymi przez władze rosyjskie w l. 1914-18, oraz istotne uzupełnienie badań i inwentaryzacji zabytków publikowanej w serii Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich (…) dawnej Rzeczypospolitej (1993-). Rezultaty zostaną upublicznione w formie zbioru dokumentów w serii Materiały do dziejów ludwisarstwa (IS PAN): 1. Katalog dzwonów z obszaru d. Galicji Wsch. (cz. 1 – pow. pd., cz. 2 – pow. płn.); 2. Rekwizycja i rewindykacji dzwonów z terenów d. Galicji Wsch.; 3. Baza danych na płycie DVD jako dodatek do publikacji drukowanych.