Instytut Sztuki PAN
Spotkanie festiwalowe
- sobota, 19 Września, 2026 - 12:00 do 13:15
Prowadzenie: dr Katarzyna Uchowicz
Miejsce spotkania: ul. Filtrowa 57
Spacer rozpoczyna się pod siedzibą Najwyższej Izby Kontroli
Kolonia, którą nazwano na cześć Stanisława Staszica, powstawała w bardzo krótkim czasie – przez około 5 lat. Od 1924 roku na Ochocie wytyczano nowe ulice i budowano nowe domy jednorodzinne, inspirowane polską architekturą historyczną. Większość zachowała do dzisiaj oryginalny charakter i idee projektantów (Antoniego Dygata, Mariana Kontkiewicza, Adama Paprockiego i Józefa Referowskiego).
Partnerem spotkania jest: Centrum Architektury, wydawca „Och. Ilustrowanego atlasu architektonicznego Ochoty”.
Lekcja festiwalowa
- pon., 2026-09-21 10:00 do 11:30
Prowadzenie: mgr Ewa Taranienko, kierowniczka Biblioteki IS PAN
Miejsce spotkania: pl. Krasińskich 1a, Biblioteka IS PAN
Mimo rozwoju Internetu działalność naukowca, zwłaszcza humanisty, związana jest z pracą w bibliotekach i wymaga sprawnego korzystania z jej zbiorów. Dlatego chcielibyśmy za pomocą zabawy zaprezentować młodym czytelnikom sekrety księgozbioru naukowego.
Spotkanie festiwalowe
- pon., 2026-09-21 17:00 do 18:00
Prowadzenie: dr hab. Anna Straszewska
Miejsce spotkania: ul. Długa 26, Hol główny pałacu Marii Radziwiłłowej
Podczas pokazu mody historycznej, który odbędzie w pięknej scenerii pałacu Marii Radziwiłłowej, zaprezentujemy rekonstrukcje ubiorów historycznych. Widzowie będą mogli obejrzeć stroje przedstawicieli różnych stanów z różnych epok: rycerzy, szlachty, arystokratek i mieszczek.
Pokazowi będzie towarzyszył komentarz kostiumologa dotyczący mody, związanych z nią obyczajów oraz krawiectwa historycznego i problemów, jakie towarzyszą odtwarzaniu dawnych ubiorów.
Współorganizator: Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Lekcja festiwalowa
Finlandia w pigułce - Muminki, design i sissu
- wt., 2026-09-22 13:00 do 14:30
Prowadzenie: dr Anna Wiśnicka
Miejsce spotkania: ul. Długa 28
Lekcja pozwoli spojrzeć na fińską kulturę, w której głęboko zakorzeniona jest funkcjonalność, minimalizm i bliskość z naturą. Ukazane zostaną ikoniczne przykłady designu, z uwzględnieniem fenomenu Muminków, które z literackich postaci wyewoluowały w rozpoznawalny na całym świecie motyw graficzny i produktowy. Szczególna uwaga zostanie poświęcona koncepcji sisu, co pozwoli ukazać, w jaki sposób fińska determinacja i pragmatyzm przekładają się na tworzenie przedmiotów wyjątkowo trwałych oraz odpornych na zmieniające się trendy.
Spotkanie festiwalowe
Pałac Staszica - historia i architektura
- wt., 2026-09-22 15:00 do 16:30
Wykładowczyni: prof. dr hab. Małgorzata Omilanowska
Miejsce spotkania: ul. Długa 28, I piętro, sala im. Starzyńskiego
Historyczna siedziba Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk to jedna z najbardziej znanych budowli polskiego klasycyzmu, można ją nazwać ikoną warszawskiej architektury, a splendoru i atrakcyjności dodaje gmachowi nie tylko szacowne otoczenie, lecz także wzniesiony, niemal w tym samym czasie co pałac, pomnik Kopernika, ustawiony na osi głównego wejścia.
Dwustuletnie powikłane dzieje gmachu kilkukrotnie niszczonego i poddawanego przebudowom, o wielokrotnie zmieniającej się funkcji, trwale zapisały się w dziejach Warszawy, stając się zarazem i świadkiem, i ilustracją zachodzących przemian.
Spotkanie festiwalowe
Atomic Age Design - strach, fascynacja i science-fiction
- wt., 2026-09-22 17:00 do 18:30
Prowadzenie: dr Anna Wiśnicka
Miejsce spotkania: ul. Długa 28, Sala Starzyńskiego, I piętro
Wykład stanowi analizę wzornictwa z połowy XX wieku, w którym lęk przed zagrożeniem nuklearnym przenikał się z utopijną wiarą w postęp technologiczny.
Lekcja festiwalowa
- śr., 2026-09-23 12:00 do 13:00
Prowadzenie: dr Joanna Szymajda
Miejsce spotkania: ul. Długa 28
Krótka opowieść o tym, jak zmieniał i rozwijał się taniec w kulturze europejskiej, pokazująca, że jest to sztuka dla wszystkich.
Spotkanie festiwalowe
"Tropem pieśni" czyli kim jest etnomuzykolog i czym są badania terenowe
- śr., 2026-09-23 13:00 do 15:00
Prowadzenie: dr Jacek Jackowski
Miejsce spotkania: ul. Długa 26, sala im. Sobieskich i dziedziniec pałacu Marii Radziwiłłowej
Na spotkaniu będzie można dowiedzieć się, kim jest współczesny etnomuzykolog i czym się zajmuje w XXI wieku. Zaprezentowane zostaną archiwalne nagrania folkloru muzycznego. Opowiemy też o kulisach pracy w terenie, o tym jak wyglądało i dziś wygląda pozyskiwanie tego typu nagrań i współpraca z muzykami. Tym razem to jednak nie my pojedziemy w teren, a twórcy ludowi przyjadą do Warszawy. Wykładowi towarzyszyć będzie bowiem występ śpiewaków, muzyków i tancerzy z Gałek koło Rusinowa, który będzie na bieżąco rejestrowany, by wzbogacić bezcenną kolekcję Instytutu Sztuki PAN.
Spotkanie festiwalowe
O czym nam mówią filmy, gdy je widzimy? Tajniki i triki analizy dzieła filmowego
- śr., 2026-09-23 17:00 do 18:30
Prowadzenie: dr hab. Ewa Fiuk i dr Grzegorz Nadgrodkiewicz.
Miejsce spotkania: ul. Długa 28, I piętro, sala im. Starzyńskiego
Spotkanie będzie poświęcone jednemu z najpopularniejszych mediów, czyli filmowi! Zapraszamy miłośniczki i miłośników X muzy do wspólnego analizowania i interpretowania dzieła filmowego.
Lekcja festiwalowa
Jan Matejko, czyli jak stworzyć "Bitwę pod Grunwaldem"
- czw., 2026-09-24 12:00 do 14:00
- pt., 2026-09-25 12:00 do 14:00
Prowadzenie: dr hab. Anna Straszewska, dr Katarzyna Kesling
Miejsce spotkania: ul. Długa 28
Nie będzie przesadą stwierdzenie, że każde dziecko słyszało, kim był Jan Matejko i zna przynamniej jeden jego obraz z historii Polski, którą często widzimy jego oczami. Na zajęciach dzieci zapoznają się z jego najważniejszymi (i tymi mniej ważnymi) obrazami, a także dowiedzą o życiu malarza, jego szkolnych problemach, trudnej drodze do sławy i późniejszych sukcesach. Jednym z najsłynniejszych obrazów Matejki jest Bitwa pod Grunwaldem ukończona w 1878 roku. Na zajęciach dzieci dowiedzą się jak powstawał ten obraz i kto oprócz Matejki próbował przedstawić słynną bitwę. Na zakończenie zajęć dzieci zainscenizują swoją wersję słynnej bitwy w formie żywego i aby wcielić się w biorących w niej udział rycerzy, będą malować i ozdabiać rycerskie tarcze.
Spotkanie festiwalowe
Wachlarze – datowanie, materiały i sposoby przechowywania
- czw., 2026-09-24 16:00 do 17:30
Prowadzenie: mgr Jolanta Różalska
Miejsce spotkania: ul. Długa 28, I piętro, sala im. Starzyńskiego
W ramach warsztatów przewidziane jest spotkanie z Jolantą Różalską - historyczką sztuki, znawczynią zagadnień związanych z wachlarzami.
Spotkanie będzie podzielone na 2 części: teoretyczną (krótki wykład) oraz praktyczną (prezentacja zabytkowych obiektów, ekspercka ocena przyniesionych przez uczestników przedmiotów, wskazówki na temat ich przechowywania oraz porady dotyczące ewentualnych napraw).
Lekcja festiwalowa
Nieznane instrumentarium ze szkła. Między rzemiosłem a dźwiękiem
- pt., 2026-09-25 13:00 do 14:00
- pt., 2026-09-25 14:30 do 15:30
Prowadzenie: dr Agata Krajewska-Mikosz
Miejsce spotkania: ul. Długa 28
W polskich hutach szkła powstawały niezwykłe instrumenty muzyczne - unikalne wytwory łączące mistrzostwo hutnicze z muzyczną ekspresją.
Wyjątkowym przykładem była pierwsza w Europie szklana orkiestra z duńskiego Kastrup, której amatorski zespół hutników koncertował na instrumentach własnego wyrobu. Zachowane nagrania pozwalają dziś usłyszeć unikatowe brzmienie szklanych trąb, trąbek, puzonów i althornów.
Szklane instrumentarium stanowi zapomnianą część europejskiego dziedzictwa kulturowego, ukazuje fascynujący świat hutniczej wyobraźni. Proponowany wykład przedstawi tę niezwykłą historię, która dowodzi, że nawet najbardziej praktyczne rzemiosło może rodzić nieoczekiwane formy artystycznej ekspresji, tworząc piękne (i kruche) dzieła.
Spotkanie festiwalowe
- pt., 2026-09-25 17:00 do 18:30
Prowadzenie: dr hab. Prof. IS PAN Anna Kostrzyńska-Miłosz
Miejsce spotkania: ul. Długa 28, I piętro, Sala Starzyńskiego
Czy zastanawiali się Państwo dlaczego otaczające nas sprzęty tj. kanapa, krzesło czy fotel przybierają określone formy? Dlaczego zmieniają się one i ewoluują? Prześledzimy kolejno przemiany stylowe we wnętrzu, by znaleźć odpowiedź.
Spotkanie festiwalowe
Wystawa: Muzycy w kręgu paryskiej „Kultury”, oprowadzanie kuratorskie
- sob., 2026-09-26 16:00 do 17:30
Prowadzenie: dr hab. prof. IS PAN Beata Bolesławska-Lewandowska, dr Michał Ceglarek (NIFC) - kuratorzy wystawy
Miejsce spotkania: ul. Długa 26, pałacyk Marii Radziwiłłowej, Sala Sobieskich
Wystawa wpisuje się w obchody Roku Jerzego Giedroycia, twórcy i redaktora paryskiej „Kultury”. Ukaże ona muzyków obecnych w kręgu „Kultury”. Byli wśród nich zarówno kompozytorzy emigracyjni: Roman Palester, Andrzej Panufnik, Konstanty Regamey, jak i krajowi: Zygmunt Mycielski i Stefan Kisielewski. Utrzymywali kontakty z „Kulturą”, czego dowodem są ich publikowane na łamach pisma teksty oraz zachowana w archiwach „Kultury” korespondencja. Do tego grona dodać należy pianistów – Witolda Małcużyńskiego, który wspierał działania „Kultury” wykorzystując swą międzynarodową pozycję w świecie muzyki oraz Jana Holcmana, który wyszedł z ZSRR z Armią Andersa, po wojnie zamieszkał w USA, a w „Kulturze” zamieszczał bardzo ciekawe artykuły na tematy muzyczne.
Serdecznie zapraszamy na wydarzenia organizowanie przez pracowników IS PAN w ramach Festiwalu Nauki!