75 lat temu, 30 listopada 1949 roku, powołano Państwowy Instytut Sztuki - interdyscyplinarną placówkę naukowo-badawczą Ministerstwa Kultury i Sztuki. Powstała z połączenia Państwowego Instytutu Historii Sztuki, Państwowego Instytutu Badania Sztuki Ludowej, Studium Teatrologicznego oraz Biblioteki Ministerstwa Kultury i Sztuki.
W strukturze Instytutu było wówczas sześć sekcji: Teorii i Historii Sztuki, Sztuk Plastycznych, Muzyki, Teatru, Filmu, Sztuki Ludowej Wsi i Miasta, ponadto znajdowała się tam Biblioteka, Archiwum Dokumentacji i Pracownia Fotograficzna. Program merytoryczny obejmował przede wszystkim prace zespołowe, m.in. nad Katalogiem Zabytków Sztuki, Słownikiem Sztuk Plastycznych i wielotomową syntezą dziejów sztuki polskiej.
Od 1959 roku placówka - pod nazwą Instytut Sztuki PAN - należy do Polskiej Akademii Nauk, Wydziału I Nauk Humanistycznych i Społecznych PAN.